Ιστορία
1833-2026: ένας αιώνας και οι ρίζες του
Η ιστορία της ΟΕΒΕΣ ως Ομοσπονδίας αρχίζει το 1926. Η ανάγκη, όμως, που οδήγησε στη δημιουργία της, η ανάγκη των ανθρώπων της αγοράς να οργανώνονται και να διεκδικούν μαζί, έχει βαθύτερες ρίζες στην οικονομική και κοινωνική ζωή της Καλαμάτας. Έτσι, όσα προηγήθηκαν δεν αποτελούν δράσεις της ΟΕΒΕΣ, αλλά το έδαφος πάνω στο οποίο γεννήθηκε.
- Οι ρίζες 1833-1909
Οι ρίζες της συλλογικής οργάνωσης στη Μεσσηνία
Από τα πρώτα επαγγελματικά σωματεία στη δημιουργία της Ομοσπονδίας
Περισσότερα
Ήδη από το 1833, λίγα χρόνια μετά την Απελευθέρωση, ιδρύεται ο Εμπορικός Σύλλογος Καλαμάτας. Το καταστατικό του υπογράφουν 43 μεγαλέμποροι της πόλης, με εμπορικές δραστηριότητες που εκτείνονταν από τα Επτάνησα και τη Μάλτα μέχρι τη Σμύρνη, την Κωνσταντινούπολη και τη Μαύρη Θάλασσα. Η Καλαμάτα αναδεικνύεται σε σημαντικό εμπορικό κέντρο και το λιμάνι της γίνεται η πύλη της μεσσηνιακής οικονομίας προς τον ευρύτερο κόσμο.
Το 1852 ιδρύεται το Γεωργικό Συμβούλιο Μεσσηνίας και το 1853 το Εμπορικό Επιμελητήριο Καλαμάτας, με σκοπό την προαγωγή και την ανάπτυξη του εμπορίου της πόλης και της μεσσηνιακής ενδοχώρας.
Σταδιακά, η ανάγκη συλλογικής οργάνωσης επεκτείνεται στους επαγγελματίες και τους τεχνίτες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η σύσταση του Συνδέσμου Υποδηματοποιών το 1892: στους σκοπούς του προηγείται η αρωγή προς τα άπορα μέλη και ακολουθεί η προστασία των επαγγελματικών συμφερόντων. Η αλληλεγγύη βρίσκεται, επομένως, από πολύ νωρίς στον πυρήνα της συλλογικής οργάνωσης στη Μεσσηνία. Το 1902 ακολουθεί νέος επαγγελματικός σύλλογος στην Καλαμάτα.
Στις αρχές του 20ού αιώνα λειτουργούν ήδη στην Καλαμάτα πολυάριθμα επαγγελματικά και εργατικά σωματεία: κουρείς, ράπτες, υποδηματοποιοί, σιδηρουργοί, βυρσοδέψες, καπνέμποροι και πολλοί ακόμη κλάδοι, που οργανώνονται για να διεκδικήσουν καλύτερους όρους εργασίας και επαγγελματικής δραστηριότητας.
Το 1909 γίνεται ένα ακόμη σημαντικό βήμα, με τη συνένωση επαγγελματικών σωματείων στον «Σύνδεσμο Συλλόγων, Συντεχνιών και Σωματείων». Οι διεκδικήσεις της εποχής αφορούν την καθιέρωση της Κυριακής αργίας, την προστασία των επαγγελματικών συμφερόντων και ζητήματα ανάπτυξης της πόλης, όπως το αίτημα για ατμοπλοϊκή σύνδεση του λιμανιού της Καλαμάτας με την Αμερική.
Από εκείνα τα πρώτα χρόνια διαμορφώνεται μια αντίληψη που θα συνοδεύσει το επαγγελματοβιοτεχνικό κίνημα σε όλη την ιστορική του διαδρομή: η πρόοδος της μικρής επιχείρησης είναι συνδεδεμένη με την πρόοδο του τόπου. Αυτή την αντίληψη κληρονομεί και εκφράζει, από το 1926, η «Ομοσπονδία Επαγγελματιών Καλαμών».
- Ίδρυση και δράση 1926
Η ίδρυση της «Ομοσπονδίας Επαγγελματιών Καλαμών»
Τα 17 σωματεία, οι 32 αντιπρόσωποι, η πρώτη διοίκηση και οι πρώτες διεκδικήσεις.
Περισσότερα
Το 1926 η Μεσσηνία και ολόκληρη η Ελλάδα προσπαθούν να επουλώσουν τις πληγές μιας δεκαετίας πολέμων και της Μικρασιατικής Καταστροφής. Η Καλαμάτα, μια πόλη περίπου 35.000 κατοίκων την εποχή εκείνη, προσπαθεί να ανασυγκροτήσει την οικονομική της ζωή. Οι επαγγελματίες αντιμετωπίζουν περιορισμένη αγοραστική κίνηση, προβλήματα επαγγελματικής στέγης, φορολογικές επιβαρύνσεις και αβεβαιότητα για το μέλλον.
Τα επιμέρους σωματεία διαπιστώνουν ότι πολλά από τα προβλήματά τους είναι κοινά και ότι η αντιμετώπισή τους απαιτεί ισχυρότερη, ενιαία εκπροσώπηση.
Στις 14 Ιουλίου 1926 πραγματοποιείται σύσκεψη των προέδρων των σωματείων της Καλαμάτας, με αντικείμενο τη συμπαράσταση προς τον Δήμο για έργα ασφαλτόστρωσης κεντρικών δρόμων και πλατειών. Λίγες εβδομάδες αργότερα, στις 2 Αυγούστου 1926, ιδρύεται η «Ομοσπονδία Επαγγελματιών Καλαμών».
Στις 8 Αυγούστου 1926 πραγματοποιούνται οι πρώτες αρχαιρεσίες, με 32 αντιπροσώπους από 17 επαγγελματικά σωματεία. Πρώτος πρόεδρος εκλέγεται ο Π. Αναστασέας, αντιπρόεδρος ο Κ. Κουμάντος, γενικός γραμματέας ο Κ. Κούσης και ταμίας ο Δ. Γκόνος. Μέλη της διοίκησης αναδεικνύονται οι Σ. Αμπάβης, Σπ. Σκοπέτος, Χ. Θεοδωρόπουλος και Β. Αντωνιάδης. Ήταν οι άνθρωποι που ανέλαβαν την πρωτοβουλία να ενώσουν διαφορετικούς επαγγελματικούς κλάδους σε έναν κοινό φορέα, για να δυναμώσει η φωνή τους.
Η ίδρυση της Ομοσπονδίας αποτέλεσε σταθμό για τη συλλογική εκπροσώπηση του επαγγελματοβιοτεχνικού κόσμου της Καλαμάτας. Δεν επρόκειτο απλώς για ένα ακόμη σωματείο, αλλά για τη συγκρότηση μιας κοινής φωνής, που μπορούσε πλέον να απευθύνεται οργανωμένα στην Πολιτεία, στη δημοτική αρχή και στους άλλους κοινωνικούς φορείς, διεκδικώντας λύσεις για το σύνολο των επαγγελματιών. Η φωνή αυτή άρχισε πολύ γρήγορα να ακούγεται.
- Ίδρυση και δράση 1926-1927
Οι πρώτοι αγώνες της Ομοσπονδίας
Από τα επαγγελματικά αιτήματα στη συλλογική παρέμβαση για την πόλη
Περισσότερα
Από τους πρώτους μήνες της λειτουργίας της, η Ομοσπονδία αναπτύσσει έντονη δραστηριότητα. Διεκδικεί την παράταση του ενοικιοστασίου, παρεμβαίνει για την αντιμετώπιση της ακρίβειας και ζητά την κατάργηση του φόρου πεζοδρομίων, πλατειών και οδών, τον οποίο οι επαγγελματίες χαρακτηρίζουν «επαχθή και άδικο». Ασχολείται παράλληλα με ζητήματα που αφορούν συνολικά την Καλαμάτα, όπως η βελτίωση των δρόμων και ο ηλεκτροφωτισμός.
Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η παρέμβασή της προς την κυβέρνηση Κονδύλη, με αίτημα να μην αυξηθούν οι τιμές των αλεύρων: η ακρίβεια δεν αφορά μόνο τους επαγγελματίες, αλλά ολόκληρη την κοινωνία. Η Ομοσπονδία αναπτύσσει επίσης σχέσεις συνεργασίας και αλληλεγγύης με το Εργατικό Κέντρο Καλαμάτας, σε ζητήματα όπως η ανεργία, τα ημερομίσθια, το ωράριο και το κόστος ζωής.
Η δράση της δεν περιορίζεται στα όρια της πόλης. Στις 17 Οκτωβρίου 1926 περισσότεροι από 300 επαγγελματίες συγκεντρώνονται στη Μεσσήνη και, με την παρότρυνση του προέδρου της Ομοσπονδίας Καλαμών, συγκροτούν οργανωτική επιτροπή για τη δημιουργία του Επαγγελματικού και Βιοτεχνικού Συνδέσμου Μεσσήνης. Η συλλογική οργάνωση αποκτά ευρύτερη μεσσηνιακή δυναμική.
Την ίδια περίοδο, η επίσκεψη στην Καλαμάτα του Γενικού Διευθυντή της Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών της Ελλάδος, Μπαϊρακτάρη, αποτελεί σημαντικό γεγονός για τη νεοσύστατη Ομοσπονδία. Στην ομιλία του, στην αίθουσα του Αμερικανικού Κινηματογράφου (γνωστού στους Καλαματιανούς ως Έσπερος), αναπτύσσει την αξία της ένωσης του επαγγελματικού, βιοτεχνικού και παραγωγικού κόσμου. Εκατό χρόνια μετά, η ουσία εκείνου του μηνύματος παραμένει επίκαιρη: οι μικρές επιχειρήσεις αποτελούν σημαντικό στήριγμα της οικονομικής και κοινωνικής ζωής και η συλλογική τους οργάνωση είναι απαραίτητη για να υπερασπίζονται αποτελεσματικά τα συμφέροντά τους.
Το 1927 η Ομοσπονδία συμμετέχει στις πανελλαδικές κινητοποιήσεις για το φορολογικό και την επαγγελματική στέγη. Η συνεργασία της με το Εργατικό Κέντρο και η συμμετοχή της στους κοινωνικούς αγώνες της περιόδου δείχνουν ότι έχει ήδη αποκτήσει ενεργό ρόλο στη δημόσια ζωή της Καλαμάτας.
Σε λιγότερο από έναν χρόνο από την ίδρυσή της, η Ομοσπονδία έχει περάσει από τη συγκρότηση στη δράση και έχει δείξει τα δύο χαρακτηριστικά που τη συνοδεύουν σε όλη την εκατονταετή διαδρομή της: την υπεράσπιση των μικρών επιχειρήσεων και την παρουσία στα κοινά της Καλαμάτας.
- Δοκιμασίες 1927-1944
Ο Μεσοπόλεμος και η Κατοχή
Οικονομική κρίση, περιορισμός των συνδικαλιστικών ελευθεριών, επιβίωση και αλληλεγγύη.
Περισσότερα
Στα επόμενα χρόνια η πορεία της Ομοσπονδίας συνεχίζεται μέσα σε ένα ιδιαίτερα δύσκολο ιστορικό περιβάλλον. Η αντιπληθωριστική πολιτική του 1927 και η διεθνής οικονομική κρίση του 1929 επιδεινώνουν τα προβλήματα των μικρών επιχειρήσεων. Το 1932 η χώρα οδηγείται σε υποτίμηση της δραχμής και σε στάση πληρωμών του εξωτερικού δημόσιου χρέους. Η περιορισμένη κατανάλωση και η δυσκολία πρόσβασης σε πίστωση δυσχεραίνουν τη λειτουργία των μικρών επιχειρήσεων.
Στον δημόσιο διάλογο της εποχής κυριαρχεί η συζήτηση για τον λεγόμενο «υπερεπαγγελματισμό», την αντίληψη ότι ο αριθμός των μικρών επιχειρήσεων είναι υπερβολικά μεγάλος σε σχέση με τις δυνατότητες της αγοράς. Οι Μεσσήνιοι επαγγελματοβιοτέχνες διαφωνούν με την άποψη ότι η μείωση του αριθμού τους θα έπρεπε να αφεθεί στις δυνάμεις της αγοράς και αναζητούν μέτρα προστασίας και κατοχύρωσης των επαγγελμάτων τους.
Η οικονομική κρίση συνοδεύεται και από περιορισμούς στις συνδικαλιστικές ελευθερίες. Το «Ιδιώνυμο» του 1929 και, αργότερα, η δικτατορία του Μεταξά διαμορφώνουν ένα περιβάλλον αυξανόμενου κρατικού ελέγχου. Κατά τη Μεταξική δικτατορία οι δυνατότητες αυτόνομης δράσης των επαγγελματικών οργανώσεων περιορίζονται δραστικά. Οι διοικήσεις τους υπόκεινται σε κρατικές παρεμβάσεις: όσες δεν είναι αρεστές στο καθεστώς παύονται και πολλά μέλη τους εκτοπίζονται. Οι συνεδριάσεις ελέγχονται και η ελεύθερη συνδικαλιστική έκφραση της ΟΕΒΕΣ περιορίζεται.
Ακολουθεί η Κατοχή. Τα χρόνια 1941-1944 είναι μια από τις πιο δραματικές περιόδους της ελληνικής ιστορίας. Η κατάρρευση της οικονομικής δραστηριότητας, οι ελλείψεις αγαθών, ο πληθωρισμός και η μαύρη αγορά μετατρέπουν την καθημερινή επιβίωση σε πρωταρχικό ζήτημα.
Σε αυτές τις συνθήκες, η δράση του επαγγελματοβιοτεχνικού κινήματος αποκτά διαφορετικό περιεχόμενο. Συνδικαλιστικά στελέχη στρέφονται στην οργάνωση προμηθευτικών συνεταιρισμών και συσσιτίων, ενώ νέα πρόσωπα, συχνά συνδεδεμένα με την Αντίσταση, αναδεικνύονται στον χώρο. Η υπεράσπιση των επαγγελματικών συμφερόντων συνδέεται πλέον με την εξασφάλιση των στοιχειωδών προϋποθέσεων επιβίωσης.
Για την ιστορία της ΟΕΒΕΣ, η περίοδος αυτή δείχνει κάτι ουσιαστικό: η συλλογική οργάνωση δεν αποκτά σημασία μόνο όταν υπάρχουν περιθώρια ανάπτυξης και διεκδίκησης. Αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν οι συνθήκες γίνονται δύσκολες και η αλληλεγγύη μετατρέπεται σε δράση για επιβίωση.
- Ανασυγκρότηση 1945-1966
Η μεταπολεμική ανασυγκρότηση
Φορολογία, επαγγελματική στέγη, κοινωνική ασφάλιση και εκσυγχρονισμός.
Περισσότερα
Η απελευθέρωση βρίσκει τη χώρα με μεγάλες ανθρώπινες και υλικές απώλειες. Ο Εμφύλιος που ακολουθεί παρατείνει τη δοκιμασία και δυσκολεύει την οικονομική ανασυγκρότηση. Στα χρόνια που ακολουθούν, τα καταστήματα και τα εργαστήρια χρειάζονται εμπορεύματα, εξοπλισμό και χρηματοδότηση για να ξαναχτίσουν τη δραστηριότητά τους.
Η οικονομική και κοινωνική ζωή της Μεσσηνίας προσπαθεί να επανέλθει σε συνθήκες κανονικότητας. Η μικρή επιχείρηση παραμένει βασικό στοιχείο της τοπικής παραγωγής και του εμπορίου, όμως για τους επαγγελματίες, τους βιοτέχνες και τους εμπόρους τα προβλήματα παραμένουν πολλά. Η φορολογία, η επαγγελματική στέγη, το ενοικιοστάσιο, οι αγορανομικές ρυθμίσεις και η πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό βρίσκονται στο επίκεντρο των διεκδικήσεων.
Παράλληλα, αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία το ζήτημα της κοινωνικής ασφάλισης. Η λειτουργία και οι παροχές του ΤΕΒΕ και οι εργοδοτικές εισφορές στο ΙΚΑ και στα επικουρικά ταμεία αποτελούν βασικά θέματα για τον επαγγελματοβιοτεχνικό κόσμο. Τη δεκαετία του 1950 η πρόσβαση στις τραπεζικές πιστώσεις αναδεικνύεται σε κρίσιμο ζήτημα, καθώς η χρηματοδότηση των μικρών επιχειρήσεων επηρεάζεται σημαντικά από την κρατική πιστωτική πολιτική. Τον Ιανουάριο του 1950 η ΓΣΕΒΕΕ συνεδριάζει στην Καλαμάτα, πρώτη πόλη μετά την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και την Πάτρα.
Την ίδια στιγμή, η τεχνολογική πρόοδος και οι αλλαγές στην παραγωγή δημιουργούν νέες προκλήσεις. Ορισμένα παραδοσιακά επαγγέλματα απειλούνται με συρρίκνωση ή εξαφάνιση, ενώ τίθενται ζητήματα αδειοδότησης, επαγγελματικής κατοχύρωσης και προστασίας όσων πλήττονται από τις αλλαγές.
Η μεταπολεμική δράση της Ομοσπονδίας δεν περιορίζεται στα στενά επαγγελματικά ζητήματα. Το 1954, μαζί με τον Εμπορικό Σύλλογο, το Εργατικό Κέντρο και άλλους παραγωγικούς φορείς, παρεμβαίνει στο ζήτημα της ηλεκτροδότησης και ζητά χαμηλότερο κόστος και καλύτερη παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, ένα αίτημα άμεσα συνδεδεμένο με τον εκσυγχρονισμό των καταστημάτων, των εργαστηρίων και συνολικά της οικονομικής ζωής της πόλης.
Η Ομοσπονδία καλείται πλέον να υπερασπιστεί όχι μόνο την οικονομική επιβίωση των μελών της, αλλά και τη δυνατότητά τους να προσαρμοστούν σε μια οικονομία που μετασχηματίζεται.
- Μετασχηματισμοί 1967-1980
Η δικτατορία και η Μεταπολίτευση
Από τον περιορισμό της συλλογικής δράσης στην επαναφορά των διεκδικήσεων
Περισσότερα
Η επιβολή της δικτατορίας το 1967 ανακόπτει τη δημοκρατική λειτουργία του συνδικαλιστικού κινήματος. Η κρατική παρέμβαση στις επαγγελματικές οργανώσεις περιορίζει την ελεύθερη έκφραση και τη δυνατότητα συλλογικής διεκδίκησης.
Παράλληλα, η πρώτη πετρελαϊκή κρίση του 1973-1974 ανατρέπει το διεθνές οικονομικό περιβάλλον. Η απότομη άνοδος των τιμών του πετρελαίου ενισχύει τον πληθωρισμό και αυξάνει το κόστος ενέργειας, μεταφορών και παραγωγής.
Η αποκατάσταση της Δημοκρατίας, τον Ιούλιο του 1974, σηματοδοτεί μια νέα περίοδο. Η συνδικαλιστική δραστηριότητα αναζωογονείται και τα προβλήματα των επαγγελματιών και των βιοτεχνών επανέρχονται δυναμικά στο προσκήνιο. Για την Ομοσπονδία, η νέα περίοδος συνδέεται με διεκδικήσεις που αφορούν άμεσα τη λειτουργία και την επιβίωση της μικρής επιχείρησης: καλύτερες δυνατότητες χρηματοδότησης των μικρών βιοτεχνιών μέσω των τότε κρατικών τραπεζών, προστασία της επαγγελματικής στέγης, ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό, φορολογία και όροι λειτουργίας της αγοράς.
Ιδιαίτερα την περίοδο 1977-1980, το ωράριο λειτουργίας των καταστημάτων εξελίσσεται σε σημαντικό πεδίο αντιπαράθεσης και κινητοποιήσεων. Η δεύτερη πετρελαϊκή κρίση, το 1979, εντείνει τις πιέσεις στο κόστος και στις τιμές, και οι διεκδικήσεις των επαγγελματιών αναπτύσσονται μέσα σε ένα περιβάλλον υψηλού πληθωρισμού, που δυσκολεύει τον προγραμματισμό και τη λειτουργία των μικρών επιχειρήσεων.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1970 ένα νέο ζήτημα απασχολεί έντονα τον επαγγελματοβιοτεχνικό κόσμο: η επικείμενη ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα. Οι δυνατότητες της ευρωπαϊκής προοπτικής συνοδεύονται από προβληματισμό για τη σταδιακή κατάργηση των δασμών, την ενίσχυση του ανταγωνισμού και τη θέση της μικρής ελληνικής επιχείρησης στο νέο οικονομικό περιβάλλον. Ο επαγγελματοβιοτεχνικός κόσμος βρίσκεται μπροστά σε διπλή πρόκληση: να υπερασπιστεί κατακτήσεις και αιτήματα και, ταυτόχρονα, να προετοιμαστεί για μια οικονομία που αλλάζει.
Η νέα αυτή πραγματικότητα θα γίνει ακόμη πιο απαιτητική στη συνέχεια. Πριν, όμως, ολοκληρωθεί αυτή η πρώτη περίοδος προσαρμογής, η Καλαμάτα θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια δοκιμασία που θα σημαδέψει την πόλη και την Ομοσπονδία.
- Ανασυγκρότηση 1986-1987
Οι σεισμοί του 1986 και η ανασυγκρότηση
Η Ομοσπονδία δίπλα στον επαγγελματία και στον αγώνα για την ανασυγκρότηση της Καλαμάτας
Περισσότερα
Στις 13 Σεπτεμβρίου 1986 η Καλαμάτα βιώνει μία από τις μεγαλύτερες καταστροφές της σύγχρονης ιστορίας της. Άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους, οικογένειες μένουν χωρίς ασφαλή στέγη και μεγάλο μέρος του κτιριακού αποθέματος της πόλης πλήττεται. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας, από τα 9.124 κτίρια της Καλαμάτας το 20% κρίθηκε κατεδαφιστέο και ένα επιπλέον 16% υπέστη σοβαρές βλάβες.
Για τον επαγγελματοβιοτεχνικό κόσμο, η καταστροφή έχει και δεύτερη διάσταση. Οι ζημιές σε καταστήματα, εργαστήρια, εμπορεύματα και εξοπλισμό συνοδεύονται από διακοπή της οικονομικής δραστηριότητας, απώλεια εισοδήματος και αβεβαιότητα για το μέλλον της τοπικής αγοράς. Το ζητούμενο δεν είναι πλέον μόνο να αποκατασταθούν τα κτίρια, αλλά να ξαναλειτουργήσει η πόλη, και σε αυτή την προσπάθεια η Ομοσπονδία αναλαμβάνει ενεργό ρόλο.
Μέσα από το Συντονιστικό Όργανο Παραγωγικών Τάξεων (Σ.Ο.Π.Τ.) συμμετέχει στη διαμόρφωση ενός κοινού μετώπου διεκδίκησης για την Καλαμάτα. Μαζί με άλλους εμπορικούς, επαγγελματικούς και βιοτεχνικούς φορείς προχωρά σε ψηφίσματα προς την κυβέρνηση και σε κινητοποιήσεις. Τα αιτήματα είναι συγκεκριμένα: εφαρμογή των μέτρων που έχουν εξαγγελθεί, οικονομικές διευκολύνσεις για τις πληγείσες επιχειρήσεις, αποκατάσταση των ζημιών και συμμετοχή των παραγωγικών φορέων στον σχεδιασμό της ανασυγκρότησης.
Η Ομοσπονδία δεν αντιμετωπίζει την καταστροφή μόνο ως άθροισμα ατομικών ζημιών. Θέτει το ζήτημα συνολικά: χωρίς επαναλειτουργία των επιχειρήσεων δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική ανασυγκρότηση της Καλαμάτας. Τα καταστήματα πρέπει να ανοίξουν ξανά, τα εργαστήρια να επαναλειτουργήσουν, η παραγωγή και το εμπόριο να επανακινηθούν και η αγορά να ξαναβρεί τον ρυθμό της.
Την άνοιξη του 1987 οι διεκδικήσεις κλιμακώνονται. Στις 7 Απριλίου πραγματοποιείται 24ωρη απεργία και συγκέντρωση στην κεντρική πλατεία της Καλαμάτας, έπειτα από κοινή απόφαση του Σ.Ο.Π.Τ., του Εργατικού Κέντρου και άλλων φορέων. Ακολουθεί νέα κλιμάκωση, με 48ωρη απεργία και πορεία στην Αθήνα.
Η δράση της Ομοσπονδίας δεν εξαντλείται στις κινητοποιήσεις. Στον τοπικό Τύπο του 1987 η Ομοσπονδία ενημερώνει τους σεισμόπληκτους επαγγελματίες και βιοτέχνες ότι χορηγεί βεβαιώσεις για τις ζημιές που είχαν δηλώσει σε εμπορεύματα και εξοπλισμό, ώστε να μπορούν να τις χρησιμοποιήσουν για κάθε νόμιμη χρήση. Είναι μια διαφορετική, αλλά εξίσου ουσιαστική πλευρά της συλλογικής εκπροσώπησης: από τη μία, η Ομοσπονδία διεκδικεί απέναντι στην Πολιτεία, από την άλλη, βρίσκεται δίπλα στον επαγγελματία στην καθημερινή προσπάθεια να ξαναστήσει την επιχείρησή του. Οι σεισμοί του 1986-1987 αποτελούν έτσι μια ξεχωριστή στιγμή στην ιστορική της διαδρομή.
- Μετασχηματισμοί 1981-2009
Από την ένταξη στην ΕΟΚ στο ευρώ και τη διεθνή κρίση
Φορολογικό, ασφαλιστικό και νέος ανταγωνισμός
Περισσότερα
Την 1η Ιανουαρίου 1981 η Ελλάδα γίνεται μέλος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας. Αρχίζει μια μακρά περίοδος οικονομικών και θεσμικών αλλαγών, που μεταβάλλουν σταδιακά το περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργούν οι επαγγελματίες, οι βιοτέχνες και οι έμποροι. Η απελευθέρωση των αγορών και η ενίσχυση του ανταγωνισμού δημιουργούν νέες δυνατότητες, αλλά ταυτόχρονα αυξάνουν την πίεση προσαρμογής για τις μικρότερες επιχειρήσεις.
Για τον επαγγελματοβιοτεχνικό κόσμο, δύο ζητήματα παραμένουν σταθερά στο επίκεντρο: το φορολογικό και το ασφαλιστικό. Στο φορολογικό πεδίο, οι αλλαγές στη φορολόγηση των επιχειρήσεων και ιδιαίτερα η καθιέρωση των «αντικειμενικών κριτηρίων» για τον προσδιορισμό του εισοδήματος των επαγγελματιών προκαλούν έντονες αντιδράσεις στα χρόνια που ακολουθούν. Η βασική ένσταση είναι ότι ένας τεκμαρτός τρόπος προσδιορισμού του εισοδήματος δεν αποτυπώνει πάντοτε την πραγματική οικονομική κατάσταση της μικρής επιχείρησης.
Την ίδια περίοδο, το ασφαλιστικό παραμένει διαρκές πεδίο διεκδίκησης. Το ύψος των εισφορών, τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα, η βιωσιμότητα του συστήματος και η επάρκεια των συντάξεων βρίσκονται σταθερά στην ατζέντα του επαγγελματοβιοτεχνικού κόσμου.
Η ένταξη της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ το 2001 και η κυκλοφορία των τραπεζογραμματίων και κερμάτων το 2002 δημιουργούν ένα διαφορετικό οικονομικό περιβάλλον για τις επιχειρήσεις. Η μεγαλύτερη ευκολία στις συναλλαγές μέσα στην ευρωπαϊκή αγορά συνυπάρχει με έναν εντονότερο ανταγωνισμό και με την ανάγκη συνεχούς προσαρμογής των μικρότερων επιχειρήσεων.
Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 αλλάζει απότομα το οικονομικό περιβάλλον. Η ύφεση και η στενότητα χρηματοδότησης επηρεάζουν και την Ελλάδα, αναδεικνύοντας παράλληλα τις δημοσιονομικές και διαρθρωτικές αδυναμίες της. Η περίοδος αυτή προετοιμάζει το έδαφος για τη βαθιά κρίση που θα ακολουθήσει.
Μέσα σε 3 σχεδόν δεκαετίες, το οικονομικό περιβάλλον έχει αλλάξει ριζικά. Ο πυρήνας της αποστολής της Ομοσπονδίας, όμως, παραμένει σταθερός: να μεταφέρει τη φωνή του επαγγελματία, του βιοτέχνη και του εμπόρου εκεί όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις και να υπερασπίζεται τη βιωσιμότητα της μικρής επιχείρησης μέσα στις νέες συνθήκες.
- Σύγχρονη εποχή 2010-2015
Η κρίση χρέους και τα μνημόνια
Η Ομοσπονδία απέναντι στη δοκιμασία της μικρής επιχείρησης.
Περισσότερα
Η οικονομική κρίση που εκδηλώνεται μετά το 2009 και η εφαρμογή των μνημονιακών προγραμμάτων δημιουργούν συνθήκες πρωτοφανούς πίεσης για τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα στη Μεσσηνία. Η αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης, οι περικοπές μισθών και συντάξεων, η μείωση της κατανάλωσης και η έλλειψη ρευστότητας πλήττουν ιδιαίτερα τις μικρές επιχειρήσεις.
Οι Μεσσήνιοι επαγγελματίες βρίσκονται αντιμέτωποι με τη συρρίκνωση του κύκλου εργασιών τους, τη συσσώρευση υποχρεώσεων και, σε πολλές περιπτώσεις, την αναστολή της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας. Η τοπική αγορά δοκιμάζεται: η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών περιορίζεται και οι μικρές εμπορικές, επαγγελματικές και βιοτεχνικές επιχειρήσεις καλούνται να επιβιώσουν σε ένα εξαιρετικά δυσμενές περιβάλλον.
Παράλληλα, η περαιτέρω απελευθέρωση των αγορών προκαλεί αντιδράσεις στον επαγγελματοβιοτεχνικό κόσμο. Ενώ προβάλλεται ως μέσο ενίσχυσης του ανταγωνισμού και της ανάπτυξης, για τις μικρές επιχειρήσεις η πραγματικότητα είναι διαφορετική: μειωμένη ζήτηση, υψηλή φορολογία, δυσκολία χρηματοδότησης και καθημερινός αγώνας επιβίωσης.
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η Ομοσπονδία εντάσσεται στο ευρύτερο αντιμνημονιακό κίνημα, εκφράζοντας την αντίθεση των επαγγελματιών, των βιοτεχνών και των εμπόρων στις πολιτικές λιτότητας. Η συμμετοχή της στις κινητοποιήσεις της περιόδου 2010-2012 αποτελεί έκφραση της αγωνίας για το μέλλον της μικρής επιχείρησης και της τοπικής οικονομίας.
Η υπεράσπιση των επαγγελματικών συμφερόντων συνδέεται πλέον άμεσα με ευρύτερα κοινωνικά ζητήματα: την απασχόληση, το εισόδημα, την αγοραστική δύναμη και τη συνοχή της τοπικής κοινωνίας. Έτσι, η Ομοσπονδία συνεχίζει μια ιστορική διαδρομή που είχε ξεκινήσει ήδη από τα πρώτα χρόνια της ίδρυσής της: να αναδεικνύει τα προβλήματα των ανθρώπων της μικρής επιχείρησης και να διεκδικεί συλλογικά την αντιμετώπισή τους.
- Σύγχρονη εποχή 2016-2026
Από την παρατεταμένη κρίση στις νέες προκλήσεις
Πανδημία, ενεργειακή κρίση, ακρίβεια και ψηφιακή μετάβαση.
Περισσότερα
Η περίοδος μετά το 2015 δεν σηματοδοτεί το τέλος των δυσκολιών για τον επαγγελματοβιοτεχνικό κόσμο της Μεσσηνίας. Η σταδιακή έξοδος από την οικονομική κρίση ακολουθείται από νέες δοκιμασίες. Η πανδημία και οι περιορισμοί στην οικονομική δραστηριότητα πλήττουν ιδιαίτερα τις μικρές επιχειρήσεις.
Η ανάκαμψη από την πανδημία συνοδεύεται ήδη από το 2021 από προβλήματα στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες και αυξήσεις τιμών. Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022, εντείνει την ενεργειακή κρίση και τις ανατιμήσεις σε τρόφιμα και πρώτες ύλες. Το αυξημένο κόστος επιβαρύνει τις επιχειρήσεις και περιορίζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Παράλληλα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου και οι αλλαγές στο επιχειρηματικό περιβάλλον δημιουργούν νέες απαιτήσεις προσαρμογής. Η μικρή επιχείρηση καλείται να ανταποκριθεί σε μια πραγματικότητα που αλλάζει με ταχύτητα, και η Ομοσπονδία καλείται να συνεχίσει να εκπροσωπεί συλλογικά τις ανάγκες, τις αγωνίες και τις διεκδικήσεις των επαγγελματιών, των βιοτεχνών και των εμπόρων του τόπου.
Σήμερα, η υπεράσπιση της μικρής επιχειρηματικότητας δεν αφορά μόνο την αντιμετώπιση των άμεσων οικονομικών προβλημάτων. Αφορά και τη δημιουργία των προϋποθέσεων για τη βιωσιμότητα, τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξή της: την πρόσβαση στη χρηματοδότηση, τη φορολογική και ασφαλιστική επιβάρυνση, την επαγγελματική στέγη, το ενεργειακό κόστος, την ψηφιακή μετάβαση και τη δυνατότητα των νέων ανθρώπων να δημιουργήσουν και να διατηρήσουν μια επιχείρηση στον τόπο τους.
Η Ομοσπονδία έχει μπροστά της νέες προκλήσεις. Έχει, όμως, και μια πολύτιμη παρακαταθήκη: 100 χρόνια συλλογικής οργάνωσης, εκπροσώπησης και διεκδίκησης. Από τους 32 αντιπροσώπους των 17 σωματείων του 1926 μέχρι σήμερα, οι συνθήκες άλλαξαν πολλές φορές. Άλλαξαν οι επιχειρήσεις, η αγορά, η οικονομία, η ίδια η πόλη. Ένα πράγμα, όμως, παρέμεινε σταθερό: οι αγωνίες του κάθε επαγγελματία να μη μένουν ατομικές, αλλά να αποκτούν κοινή φωνή και συλλογική δύναμη.
Για έναν αιώνα, η πορεία της Ομοσπονδίας συμπορεύεται με την πορεία της μικρής επιχείρησης στη Μεσσηνία, με τους αγώνες, τις δυσκολίες, τις αλλαγές, αλλά και την αντοχή της. Οι εποχές αλλάζουν. Η ανάγκη για συλλογική εκπροσώπηση παραμένει.
Καθώς η ΟΕΒΕΣ συμπληρώνει 100 χρόνια ζωής, η ιστορία αυτή δεν αποτελεί μόνο μια παρακαταθήκη που αξίζει να μνημονεύεται. Αποτελεί ευθύνη για όσα έχει ακόμη να δημιουργήσει. Γιατί η συλλογική δράση δεν είναι μόνο μέρος της ιστορίας της Ομοσπονδίας. Είναι προϋπόθεση για το μέλλον της.
Οι Πρόεδροι της Ομοσπονδίας, 1926-2026
- 1926 Π. Αναστασέας
Πρώτος Πρόεδρος, στις πρώτες αρχαιρεσίες της 8ης Αυγούστου 1926. Η θητεία του υπήρξε σύντομη, καθώς αποχώρησε μέσα στις πρώτες εβδομάδες λειτουργίας της νεοσύστατης Ομοσπονδίας.
- 1926-1927, 1932 Π. Γιακουμής
Τον διαδέχθηκε τον Σεπτέμβριο του 1926. Η παραίτησή του καταγράφεται τον Ιούνιο του 1927, ενώ πρακτικό του Επιμελητηρίου Μεσσηνίας τον αναφέρει ξανά ως Πρόεδρο της Ομοσπονδίας το 1932, επιβεβαιώνοντας την επιστροφή του στην προεδρία.
- Δεκαετία του 1930 Δημήτριος Ι. Καρμπαλιώτης
Καταγράφεται ως Πρόεδρος στα χρόνια του Μεσοπολέμου, με τεκμηριωμένη παρουσία στην προεδρία κατά τη δεκαετία του 1930. Είχε προηγουμένως υπηρετήσει ως Γενικός Γραμματέας της Ομοσπονδίας.
- 1950, 1958 Παναγιώτης Παπουλάκος
Αναφέρεται ως Πρόεδρος σε δημοσίευμα του 1950, και η παρουσία του στην προεδρία επιβεβαιώνεται από το πρακτικό της Γενικής Συνέλευσης της 26ης Ιουλίου 1958. Τα δύο τεκμήρια καταγράφουν την παρουσία του σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, χωρίς να προσδιορίζουν τα ακριβή όρια της θητείας του.
- Δεκαετία του 1960 έως αρχές του 1970 Χρήστος Θεοφιλόπουλος
Αναλαμβάνει την προεδρία κατά τη δεκαετία του 1960 και εξακολουθεί να καταγράφεται ως Πρόεδρος στις αρχές της δεκαετίας του 1970.
- 1975-1978 Σίμος Γ. Δημόπουλος
Τον διαδέχεται το 1975, έχοντας προηγουμένως υπηρετήσει ως Γενικός Γραμματέας της Ομοσπονδίας. Υπηρετεί την τριετή θητεία 1975-1978, στην περίοδο της Μεταπολίτευσης, και παραδίδει την προεδρία στον Παπαδάκο.
- 1978-1981 Παπαδάκος
Η παρουσία του στην προεδρία επιβεβαιώνεται από δημοσίευμα του 1978. Υπηρετεί την επόμενη τριετή θητεία, 1978-1981, έως τις αρχαιρεσίες που αναδεικνύουν Πρόεδρο τον Θεόδωρο Μπαζίγο.
- 1981-2014 Θεόδωρος Μπαζίγος
Εκλέγεται Πρόεδρος στις 31 Αυγούστου 1981 και παραμένει στην προεδρία έως το 2014, συμπληρώνοντας 33 χρόνια. Η μακρά θητεία του καλύπτει μια περίοδο μεγάλων οικονομικών και κοινωνικών αλλαγών, αλλά και σημαντικών δοκιμασιών για τη Μεσσηνία και τις μικρές επιχειρήσεις της.
- 2014-2020 Αθανάσιος Βασιλόπουλος
Τον διαδέχεται το 2014 και υπηρετεί στην προεδρία έως το 2020, σε μια περίοδο κατά την οποία οι συνέπειες της οικονομικής κρίσης εξακολουθούν να επηρεάζουν έντονα την τοπική αγορά.
- 2020-2022 Θεόδωρος Καλογερόπουλος
Θητεία από το 2020 έως τον Ιανουάριο του 2022, μέσα στις ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες της πανδημίας.
- Από το 2022 Γιώργος Καπερώνης
Εκλέγεται Πρόεδρος τον Ιανουάριο του 2022 και βρίσκεται στην προεδρία κατά τη συμπλήρωση των 100 χρόνων της Ομοσπονδίας, το 2026.
Η αναφορά στους Προέδρους αποτελεί αναγνώριση της ευθύνης που ανέλαβαν. Μαζί τους, η Ομοσπονδία τιμά τα μέλη όλων των διοικήσεων, τους αντιπροσώπους και τα σωματεία που την κράτησαν ενεργή και συνέχισαν τη συλλογική προσπάθεια από γενιά σε γενιά.
1926-2026: Η ιστορία συνεχίζεται.
Οι εκδηλώσεις των 100 χρόνωνΈγχρωμες αποδόσεις φωτογραφιών: Past In Color Messinia